ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ,ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಹದಾಸೆಯಿಂದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡದ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಡಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ,
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ–ಸಾಹಿತ್ಯ–ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುವುದು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮೂಲ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕನ್ನಡಿಗರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ, ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಭಾಷಾ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿ–ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸನ್ಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಕನ್ನಡಿಗರ ಭಾಷಾ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವುದು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಕೂಡ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗೌರವದ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಕುರಿತು ಕನ್ನಡಪರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ಪರಿಷತ್ತು ತನ್ನ ಮೂಲ ಆಶಯಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಧೋರಣೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬಂತು.
ಈ ಹೋರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದವರಲ್ಲಿ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಹೆಸರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂತು. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಮೌನವಾಗಿರದೆ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಹೋರಾಟದ ನೆಲೆಗೆ ಇಳಿದು ನಿಲ್ಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಜಾಣಗೆರೆಯವರು ದಶಕಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟ, ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, ರೈತಪರ ಚಳವಳಿ, ಪತ್ರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜನಪರ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿಲುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಬದುಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಕನ್ನಡಪರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಹೋರಾಟದ ಅನುಭವ ಇಂದು ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಚುನಾವಣಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾದ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮುಂದಿನ ದಿಕ್ಕು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತನವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಬೆಸೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತನ ಒಂದು ಮುಖವಾಗಬಹುದು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮುಂದಿನ ನಾಯಕತ್ವದ ಮುಂದೆ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಾಲೆಗಳ ಉಳಿವು, ಕನ್ನಡದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬಳಕೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಕನ್ನಡದ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಭಾಷಾ ಒತ್ತಡ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಯುವಜನರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಸೆಳೆಯುವುದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಪರ ಚಳವಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಿವೆ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಉತ್ತರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ನೆಲದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ, ಹೋರಾಟದ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ನಡುವೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವ ನಾಯಕತ್ವದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟದ ಅನುಭವ ಅವರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಸವಾಲು ಕೂಡ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಲೇ ಅದನ್ನು ಹೊಸ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಯುವಜನತೆಯ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪರಿಷತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ನಡುವೆ ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಕನ್ನಡದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಮೇಲೆ ಅನ್ಯಾಯವಾದಾಗ ಪರಿಷತ್ತು ಮಾತನಾಡಬೇಕು; ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಪರಿಷತ್ತು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು; ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದಾಗ ಪರಿಷತ್ತು ಅವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತನವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾತು ಈಗ ಕನ್ನಡಪರ ವಲಯದ ಮುಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರ–ವಿರೋಧದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡದೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ದಿಕ್ಕಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವರ ವಾದವೂ ಇದೇ ಆಗಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಕನ್ನಡದ ಪರವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಾಯಕತ್ವ ದೊರೆತರೆ, ಹೋರಾಟದ ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಅನುಭವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಜನರ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು, ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ಇದು ಹೊಸ ಅವಕಾಶವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆಶಯವೂ ಇದೆ.
ಇದು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರಬಾರದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಘನತೆ, ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೇಲಿನ ಅದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬರುತ್ತಾರೆ, ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಪರಿಷತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಅದರ ನಾಯಕತ್ವವು ಕನ್ನಡದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಬೇಕು
ಜಾಣಗೆರೆ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ ೭೫ರ ಸಂಭ್ರಮ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ
ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ೭೫ರ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ತುಂಬಬೇಕಾದರೆ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ೭೫ನೇ ವರ್ಷದ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಾರಂಭವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಣ್ಯರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೦೯ರಂದು ನಡೆದಿದೆ. ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಣಗೆರೆಯವರ ಅಭಿನಂದನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆದಿರುವುದು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಪರ ಬದುಕಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನ್ನಣೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.
ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬದುಕಾಗಿ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಡಿನ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಜನರ ನಡುವೆ ನಿಂತು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ ಹೋರಾಟದ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕವೂ, ಹೋರಾಟದ ಮೂಲಕವೂ ಕನ್ನಡದ ಪರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ೭೫ರ ಸಂಭ್ರಮ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಸನ್ಮಾನ, ಶಾಲು, ಹಾರ, ಫಲಕ ಮತ್ತು ಅಭಿನಂದನಾ ನುಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕನ್ನಡಪರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಸ್ಮಿತೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕನ್ನಡದ ನೆಲದ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಸಾರ್ಥಕ ಗೌರವ ನೀಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ 75ರ ಅಭಿನಂದನಾ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ!
ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಗೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರತಿರೋಧ: ಜೋಶಿ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಿ ಹೋರಾಟ
ಬೆಂಗಳೂರು: ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಡಾ.ಮಹೇಶ್ ಜೋಶಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಹೋರಾಟಗಾರರು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಗಳು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ ಘಟನೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲ; ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಪರ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡಿಗರ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಆದರೆ ಜೋಶಿ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 87ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದರಂತೆ ವಿವಾದಗಳು ಎದುರಾದವು. ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಹಿತ್ಯೇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಜೋಶಿ ಅವರ ನಿಲುವು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನ ಮೂಡಿಸಿದ್ದವು.
ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಘನತೆ, ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದವು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ತಮ್ಮ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆ’ ಎಂಬ ಫಲಕ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೂಡ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಠಿ ನೀಡಿತು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನವಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡಿಗರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರ ಮತದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾನ. ಹೀಗಾಗಿ ‘ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆ’ಯಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರತೀಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೇ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೋರಾಟಗಾರರು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಶಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಬಂದವು. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸಭೆಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದವು. ಈ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಯಿತು.
ಈ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಘನತೆ, ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಪರಿಷತ್ತು ಯಾರೊಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಬಾರದು; ಅದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಧ್ವನಿಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ ಹೋರಾಟದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು.
ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಜಾಣಗೆರೆ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ, ಪ್ರೊ. ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಗೌಡ, ಸಿ.ಕೆ. ರಾಮೇಗೌಡ, ಎಸ್.ಜಿ. ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖರು ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು.ಹೋರಾಟಗಾರರ ಒತ್ತಡ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಪರಿಷತ್ತಿನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿವಾದಗಳು, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನವನ್ನೂ ಸೆಳೆದವು. ನಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಜೋಶಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಡೆದವು. 2026ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದಲೇ ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಈ ಹೋರಾಟ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವಿರುದ್ಧದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿರೋಧವಲ್ಲ; ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟ ಎಂಬುದೇ ಹೋರಾಟಗಾರರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಅಧಿಕಾರದ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಸೇವೆ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಘನತೆ, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿತು.
About The Author
